Wednesday, June 3, 2009

Đào chi yêu yêu

Tôi thích bài này trong Kinh Thi. Nghe cứ nghĩ tới bài ca dao cũng na ná thế ở Việt Nam: Quả cau nho nhỏ, Cái vỏ vân vân, Nay anh học gần, Mai anh học xa…

Tuy nhiên, chuyện đó là chuyện dẫn dắt vòng vèo. Tôi có cái tật này, vô duyên tệ!

Vương An Ức là một nhà văn nữ người Trung Quốc, nói cái này nhiều người cười thầm. Nhưng có lẽ rất nhiều người đọc blog này không biết bà ấy là ai. Nếu ai quan tâm tới bà ấy thì có thể đọc thêm ở đây: http://www.kirjasto.sci.fi/wang.htm.

Trong trang này, tác phẩm cuối cùng được họ liệt kê là Tao Zhi Yao Yao viết năm 2004, chính là cuốn Đào chi yêu yêu, bản tiếng Việt Nam là Thắm sắc hoa đào do Sơn Lê dịch. Tôi mới đọc hai cuốn sách của Vương An Ức, một là Trường hận ca và cuốn còn lại chính là cuốn này. Trường hận ca đã được dựng thành phim năm 2005, giành được cái giải mở rộng gì đó của liên hoan phim Venice. Tôi chưa xem, và cũng không có ý định xem, vì tôi quá thích cuốn sách.

Vương An Ức là nhà văn duy nhất còn sót lại của đế chế văn học Trung Quốc trong lòng tôi. Cũng là nhà văn duy nhất đụng tới mấy chữ Cách mạng Văn Hóa mà không làm tôi khó chịu. Tôi nghĩ các nhà văn Trung Quốc tầm trung trung tuổi như những đứa trẻ bị cầm tù trong mớ đau khổ, hậm hực, uất ức về tuổi thơ, tuổi thanh xuân đã mất của mình. Sự yêu thích của tôi đối với các nhà văn hiện đại, đương đại Trung Quốc kết thúc với Một nửa đàn ông là đàn bà của Trương Hiền Lượng và nó cũng chỉ quay lại với duy nhất Vương An Ức.

Vương An Ức cũng như nhiều nhà văn nữ Tung Của khác, thường xuyên viết về phụ nữ. Tất nhiên là đa số phụ nữ thì viết về phụ nữ, nhưng các nhà văn nữ Trung Quốc thì đặc biệt mê số phận đàn bà của mình. Điều tôi thích ở Vương An Ức là cách viết đơn giản, thật thà của bà. Nếu ai đã đọc văn học Trung Quốc thì dễ nhận ra các bạn Tàu rất ưa khoa trương, khua môi múa mép, lấy thịt đè chữ… Cả trang sách cứ như gươm khua giáo vụt choang choang, loảng xoảng hết cả. Nhân vật của các nhà văn từ nam tới nữ đều ít nhiều ảnh hưởng lối viết này. Nhiều khi tôi hay liên tưởng họ với những con king kong vỗ ngực bùm bùm, rú lên mấy tiếng. Nhưng, Vương An Ức thì không.

Nhân vật của bà thường như một con người mọc ra từ đâu đó, một căn nhà nhỏ, một xó chợ nhỏ. Nhân vật đó thường không có cha, có chút nhan sắc, nhưng cuộc đời không bao giờ cho họ trở thành trung tâm, bản chất họ trong sáng, họ không toan tính, bản tính bền bỉ khiến họ không quá đau khổ nhưng họ buồn. Đào chi yêu yêu là cuốn sách cũng có một nhân vật như vậy. Cô gái trong đó xinh đẹp, nhưng vì không có cha, không có tình thương và tồn tại trong một môi trường không dung chứa cái đẹp, cô cứ trôi theo cuộc sống, lúc bị hắt hủi, lúc được yêu thương nhưng không bao giờ được tròn vẹn hạnh phúc. Nhân vật của Vương An Ức đấu tranh nhưng cũng như cam chịu, khao khát mà cũng như buông xuôi. Cuộc đời họ, nhìn lại, cũng chẳng có gì là quá bất thường, họ chịu ảnh hưởng của lịch sử, họ cũng yêu đương và thất bại, họ gặp toàn những người đàn ông bạc nhược và dễ thay lòng đổi dạ, họ cũng gặp được những Mạnh Thường Quân giúp đỡ… như bất cứ ai. Vậy mà cuốn sách của Vương An Ức, với những câu văn như sắp hàng chờ tới lượt mình được đọc, miên man như một dòng sông, lại có sức hấp dẫn lớn đối với tôi.

Có lẽ, tôi thích sự bình dị của bà, cũng như thích lòng tin vào sự trong sáng vĩnh cửu trong con người của bà. Cuốn sách có nhiều chi tiết trùng lặp với tiểu sử của Vương An Ức, nhưng nó không có nỗi uất hận của một cô gái đã bị cách mạng Văn Hóa làm dỡ lở việc học hành và đày đọa, nó chỉ là tiếng thở dài cho một tâm hồn tìm mọi cách để sống và tồn tại giữa thế giới vừa tốt đẹp vừa tàn nhẫn, vừa nhân hậu vừa vô tâm, giữa sự ích kỷ và cố chấp, định kiến của cộng đồng và hơn ai hết, là sự thiếu vắng tình yêu thương trọn vẹn và sự thông cảm. Và hơn nữa, văn chương của bà cũng không lên gân lên cốt, không đóng vai kinh kong. Vương An Ức có duyên kể chuyện, bà cứ kể, kể liên tục như thế, và rồi cuộc đời một con người đi tới kết thúc êm ái của nó mà vẫn là tiếng thở dài buồn.

Cuốn sách của bà, cũng như nhân vật của bà, đẹp nhưng giản dị, để người ta đi qua phải ngoái lại nhìn trước khi cô gái đẹp đi vào đám đông. Nhưng chắc chắn nếu người ta đã thích cô gái ấy, họ sẽ nhớ, nhớ mãi về cô ấy như một điều gì quý giá và buồn rầu.

No comments:

Post a Comment